Ο συριακός εμφύλιος μπαίνει στον πέμπτο χρόνο
Οι άμαχοι υποφέρουν στο σκοτάδι καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται. Πώς βρέθηκε η χώρα σε τέτοιο χάλι;
ABD DOUMANY/AFP/Getty
Καθώς η σύγκρουση στη Συρία σέρνεται για πέμπτο χρόνο, ανθρωπιστικές ομάδες ανέφεραν ότι το 83 τοις εκατό όλων των πηγών φωτός στη Συρία είχαν σβήσει τα τελευταία τέσσερα χρόνια των μαχών.
«Ο λαός της Συρίας έχει βυθιστεί στο σκοτάδι», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης. «Προς το παρόν υπάρχει πολύ λίγο φως σε αυτό το τούνελ».
Ο Μίλιμπαντ είπε ότι περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και είπε ότι όσοι επέζησαν είναι «άποροι, φοβισμένοι και θρηνούν για τους φίλους που έχασαν και τη χώρα που γνώριζαν κάποτε».
Αν και η μέτρηση της διάρκειας του πολέμου είναι αρκετά απλή – την τέταρτη επέτειό του την Κυριακή – η κατανόηση του πώς ξεκίνησε και ποιες φατρίες πολεμούν γίνεται πιο δύσκολη όσο προχωρά η σύγκρουση.
Πώς ξεκίνησε;
Ο συριακός εμφύλιος πόλεμος ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2011, όταν εβδομάδες αντικυβερνητικών διαδηλώσεων τελικά ξέσπασαν σε ένοπλη σύγκρουση.
Οι διαδηλώσεις ήταν μέρος ενός ευρύτερου κύματος δυσαρέσκειας που κατέκλυσε τον αραβικό κόσμο στις αρχές του 2011. Γνωστή ως Αραβική Άνοιξη, οι διαμαρτυρίες και οι επακόλουθες αλλαγές καθεστώτος ξεκίνησαν όταν ο Μοχάμεντ Μπουαζίζι – ένας άνεργος πτυχιούχος στην Τυνησία – αυτοπυρπολήθηκε μετά το καρότσι του με λαχανικά κατασχέθηκε από την αστυνομία.
Ενώ ο Μπουαζίζι πέθανε τον Ιανουάριο του 2011, εξαπολύοντας εξεγέρσεις στην Τυνησία, τη Λιβύη και την Αίγυπτο, χρειάστηκαν δύο μήνες για να φτάσουν οι διαδηλώσεις στη Συρία. Κάτω από κυβερνητικές εντολές, οι συριακές δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με θανατηφόρα δύναμη και, στις 19 Μαρτίου 2011, σκότωσαν πέντε διαδηλωτές στην πόλη Ντέραα, νότια της χώρας.
Τα γεγονότα κλιμακώθηκαν γρήγορα και μέχρι τον Δεκέμβριο είχαν ξεσπάσει πλήρεις μάχες μεταξύ στρατιωτικών αποστάτες και στρατευμάτων πιστών στο καθεστώς του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.
Τέσσερα χρόνια μετά, ποιος πολεμά ποιον;
Αυτό είναι ένα σύνθετο ερώτημα. Αρχικά ο πόλεμος διεξήχθη μεταξύ δυνάμεων πιστών στον πρόεδρο Άσαντ και ανταρτικών ομάδων, οι μεγαλύτερες από τις οποίες περιλαμβάνουν τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό (FSA) και το Ισλαμικό Μέτωπο.
Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος εξελίχθηκε, άλλες ομάδες, δυνάμεις και έθνη έχουν συρθεί στη μάχη. Μαχητές του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) έχουν πάρει τον έλεγχο περιοχών τόσο του Ιράκ όσο και της Συρίας, συμπεριλαμβανομένης της συριακής πόλης Ράκα.
Οι δυνάμεις του IS με τη σειρά τους, μέσω της δίωξης σιιτών μουσουλμάνων και μειονοτικών ομάδων - συμπεριλαμβανομένων των κουρδικών κοινοτήτων στη Συρία και το Ιράκ - προσέλκυσαν στρατιωτική δράση από τους Κούρδους Πεσμεργκά, καθώς και από τους στρατούς του Ιράν, του Μπαχρέιν, της Ιορδανίας και των ΗΑΕ, με αεροπορική υποστήριξη από η κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Ανθρωπιστικά θέματα
Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Συρία συνεχίζει να επιδεινώνεται. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, σχεδόν 300.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στη σύγκρουση, ενώ άλλα 11 εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί.
Πολλές από τις ένοπλες ομάδες –κυβερνητικά στρατεύματα, ομάδες ανταρτών και μαχητές του ΙΚ– έχουν κατηγορηθεί για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου. Ακόμη και οι διεθνώς αναγνωρισμένοι Πεσμεργκά έχουν παγιδευτεί στις κατηγορίες, Αλ Τζαζίρα αν και φαίνεται να ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Στο πιο σοβαρό περιστατικό της σύγκρουσης, εκατοντάδες άμαχοι έχασαν τη ζωή τους μετά από μια σειρά επιθέσεων με χημικά όπλα που πραγματοποίησε η συριακή κυβέρνηση στις 22 Αυγούστου 2013. Αν και το καθεστώς έχει υποσχεθεί να μην χρησιμοποιήσει χημικά όπλα, αναφέρει το Reuters προτείνει ότι συνεχίζει να το κάνει .
Η συριακή κυβέρνηση έχει επίσης καταδικαστεί για την αδιάκριτη χρήση βομβών βαρελιού, πυρομαχικών διασποράς και βασανιστηρίων.
Τι κάνει το Ηνωμένο Βασίλειο ως απάντηση;
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αποφύγει μέχρι στιγμής οποιαδήποτε ανάμειξη στη συριακή σύγκρουση, μετά την ήττα μιας κυβερνητικής ψηφοφορίας το 2013 . Ωστόσο, το Φόρεϊν Όφις συνεχίζει να υποστηρίζει «μετριοπαθείς» συριακές ανταρτικές ομάδες στον αγώνα τους εναντίον του Άσαντ.
«Όσο ο Άσαντ είναι στην εξουσία, οι μάχες δεν θα τελειώσουν», δήλωσε το Φόρεϊν Όφις. «Η μετριοπαθής αντιπολίτευση [μάχεται] ενάντια στην τυραννία του. Δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό να μιλάμε για την παραμονή του Άσαντ στην εξουσία ως τρόπο τερματισμού της σύγκρουσης».
